Bir şeyle başlayalım...
"Gebze'nin il olması gerektiğini söyleyenler, Gebze'nin büyüklüğünü sevenler değil, hesabı yapanlardır" demiş bir düşünür..
Bu yazıda da sizi duygusal bir temennide boğmayacağım.
Birlikte sadece hesap yapacağız.
LİSTEDE GEBZE'NİN OLMAMASI NEYİ GÖSTERİYOR?
Bahçeli "100 İl 1000 İlçe" projesi kapsamında il olmaya aday 19 ilçeyi açıkladı. Listede Alanya, Fethiye, Bandırma, Tarsus ve Midyat gibi isimler var. Hepsine saygım var, hepsi hak ettikleri tartışmayı yapıyor.
Ama bir soru sormadan geçemeyeceğim.
Yeni Partili Kocaeli Milletvekili Nail Çiler'in teklif gerekçesine göre Gebze'nin nüfusu 400 bini aşmış durumda. Darıca, Çayırova ve Dilovası ile birlikte 850 bine ulaşıyor. Bu, Türkiye'deki birçok ilin toplamından fazla. Teklif metni bunu açıkça yazıyor: Gebze merkezli dört ilçenin nüfusu, 4'ü büyükşehir olmak üzere 55 ilden daha fazla.
Peki bu nüfusa sahip bir bölge, il listesinin dışında nasıl kalıyor? Bu listenin kıstası nüfussa Gebze en başta olmalı. Kıstas ekonomiyse yine en başta olmalı. Kıstas hizmet ihtiyacıysa, eh, yine en başta.
BİR İLDEN DAHA FAZLASINI ÜRETEN BİR İLÇE
Gebze'nin ekonomik gücünü hepimiz biliyoruz ama rakamlara bir daha bakalım.
- 10 organize sanayi bölgesi, Gebze Teknik Üniversitesi ve Kocaeli Üniversitesi'nin Gebze yerleşkesi bu ilçenin sınırları içinde.
- Gebze, Kocaeli'nin gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 33,7'sini, Türkiye'nin yüzde 1,69'unu üretiyor. Yani Kocaeli'nin her üç liralık üretiminin yaklaşık biri Gebze'den çıkıyor.
- İstanbul Sanayi Odası'nın "En Büyük 500 Sanayi Kuruluşu" listesinde Gebze'den 67 firma var. Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin "İlk 1000 İhracatçı" listesindeki 63 Gebzeli firmanın toplam ihracatı ise 10,5 milyar dolar. (Gebze Ticaret Odası Başkanı Aslantaş'ın paylaştığı veriler.)
Bu, "büyük bir ilçe"nin değil, il ölçeğinde bir ekonominin tablosu. Üretimi il, hizmeti ilçe ölçeğinde yönetirseniz bir yerlerde mutlaka açık verirsiniz.
Gebzeliler de o açığı her gün yaşıyor.
"BİR İLDE NE VARSA GEBZE'DE OLSUN" CÜMLESİNİN SORUNU
İtiraf edeyim, bu cümle ilk duyduğumda bana da makul geldi.
Sonra durup düşündüm: bir ilde ne var?
Bir ilde vali var, il müdürlükleri var, kendi bütçesi ve kendi kadroları var. Kendi il genel meclisi, kendi emniyet müdürü, kendi defterdarlığı, kendi milletvekili temsili var.
Şimdi bu listeyi tek tek Gebze'ye "verdiğinizi" düşünün.
Ne oldu? Gebze il oldu.
Yani "bir ilde ne varsa Gebze'de olsun" demek, farkında olmadan "Gebze il olsun" demektir.
Aradaki fark sadece kelimeler.
Üstelik il statüsü olmadan bu yetkileri vermek, rozetsiz yetki dağıtmaktan başka bir şey değil.
Yetkisi başkasında kalan bir hizmet, "olsun" diye verilmez.
Başka bir kapının önünde sırada beklemeye devam eder.
Çiler'in teklifi bu boşluğu zaten kapatıyor.
Gebze'nin il olması durumunda ihtiyaç duyulan vergi dairesi, adliye, ticaret odası, TSE, TÜSSİDE, tapu ve kadastro, emniyet gibi kamu kurumlarının altyapısı bölgede zaten mevcut.
Yani sıfırdan bir şehir kurmuyoruz.
Zaten çalışan bir düzene resmi adını veriyoruz.
MESAFE MESELESİNİ KONUŞALIM
Gebze, İstanbul'a 45 km, İzmit'e ise 49 km uzaklıkta. Yani Gebze, merkezi olduğu iline değil, bir başka metropolün kapısına yakın.
Gebzeli sanayici ruhsat, izin, denetim, tapu, vergi derdiyle İzmit'e gidip gelirken o gün kaybettiği her saatin parasını düşünün.
Emniyet il müdürlüğü için Gebze'den gitmek isteyenler sizce kaç km yol gidecek.
55 km..
Bu bir "İzmit'e küsmüşlük" değil.
Bu bir zaman maliyeti, yani doğrudan üretim maliyeti.
"KOCAELİ KÜÇÜLÜR MÜ?" SORUSUNA CEVAP
Haklı bir kaygı..
Gebze ayrılırsa Kocaeli ne olacak?
Ama şunu hatırlayalım.
Bu bölge zaten bir kez bölündü ve kimse haritanın dağıldığını söylemedi.
2008'de 5747 sayılı Kanun'la Dilovası, Darıca ve Çayırova ilçe oldu, Gebze'nin nüfusu 288 bine düştü.
Bugün bu üç ilçe de, Gebze de, hizmet üretmeye devam ediyor.
İdari yapı, nüfus ve ihtiyaçla birlikte değişiyor.
Bu bozulma değil, gelişme.
Üstelik iki ayrı il, düşman iki kardeş anlamına gelmez.
Komşu iller yan yana yaşar, ortak projeler yapar, yatırım için yarışır.
Rekabetin kötü bir şey olduğunu kim söyledi?
Sağlıklı rekabet hizmeti artırır.
EN İYİ HABER TEKLİF HAZIR, ÇERÇEVE HAZIR
Sonuç olarak elimizde bir temenni değil, Meclis'e sunulmuş bir kanun teklifi var.
Teklifte il ve bağlanacak ilçelere ait birimlerin listesi, ihdas edilecek kadrolar ve geçiş hükümleri ayrıntılı olarak sayılıyor.
Kadro, yönetim, geçiş süreci, hepsi düşünülmüş.
Bahçeli de kendi listesi için "nihai değil, son karar TBMM'nin" dediğine göre kapı kapanmış değil.
Bahçeli listenin nihai olmadığını ve son kararın TBMM'ye ait olduğunu söyledi.
Meclis masasında yer varsa, o masaya oturacak ilk isimlerden biri Gebze olmalı.
Gebze yıllardır "bir gün" sözüyle bekliyor...
Ama bir ilçenin üretimi ile idari statüsü arasındaki makas, yıllar geçtikçe açılıyor.
O makası kapatmanın yolu da "il" cümlesini tamamlamaktan geçiyor.
Gebze'ye gönül verenlerin, Gebze'de çalışanların, Gebze'de ekmek yiyenlerin tek bir sorusu var.
Madem hepsi hak edilmiş, neden hala ilçe?
