Kocaeli Gebze Belediyesi'nin 2025 yılı Sayıştay Denetim Raporu'nda, proje hizmet alımlarına ilişkin dikkat çeken bir tespit yer aldı. Denetçilere göre ihaleyle yaptırılması gereken proje işleri, doğrudan temin yöntemiyle belirli firmalara verildi.
Sayıştay Raporunda Gebze Belediyesi İçin Ne Tespit Edildi?
Rapor, belediyenin proje hizmetlerini iki aşamalı bir yöntemle yaptırdığını ortaya koydu. Sayıştay bu uygulamayı "İhaleyle Yaptırılması Gereken Proje Alım Hizmetlerinin Doğrudan Temin Yoluyla Yaptırılması" başlığıyla beşinci bulgu olarak raporladı.
Ön Proje Hazırlama Yöntemi Nasıl İşletildi?
Denetime göre belediye önce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 22'nci maddesinin (d) bendini kullandı. Bu madde kapsamında "ön proje hazırlanması" adıyla belirli firmalara iş verdi. Bu aşamada ihale yapılmadı, firmalar doğrudan görevlendirildi.
Asıl Proje İşleri Neden Aynı Firmalara Verildi?
Zincirin ikinci halkası ise 22'nci maddenin (b) bendiydi. Belediye, ön projeleri hazırlayan firmaların bu projeler üzerinde özel hak sahibi olduğunu gerekçe gösterdi. Bu gerekçeyle asıl proje hizmetlerini de aynı firmalara doğrudan temin yoluyla verdi.
Sonuçta ön proje için görevlendirilen firmalar, işin devamını oluşturan proje hizmetlerini de yeniden bir rekabet ortamı oluşmadan üstlenmiş oldu. Sayıştay'ın itirazı tam olarak bu noktada toplanıyor.
Kamu İhale Kanunu'nun Temel İlkeleri Ne Söylüyor?
Sayıştay, değerlendirmesinde Kanun'un 5'inci maddesindeki temel ilkelere dayandı. Bu ilkelere göre kamu idareleri ihale süreçlerinde şunları sağlamak zorunda:
• Saydamlık ve rekabet
• Eşit muamele ve güvenilirlik
• Kamuoyu denetimi
• İhtiyacın uygun şartlarla ve zamanında karşılanması
• Kaynakların verimli kullanılması
Raporda ayrıca açık ihale usulü ile belli istekliler arasında ihale usulünün temel yöntemler olduğu hatırlatıldı. Diğer usullerin ise yalnızca kanunda sayılan özel koşullarda kullanılabileceği vurgulandı. Bu çerçevede proje hazırlama hizmetlerinin ihale yoluyla yaptırılması gerektiği sonucuna varıldı.
Gebze Belediyesi Sayıştay Bulgusuna Ne Cevap Verdi?
Belediye yönetimi, bulguya verdiği yanıtta bundan sonraki proje hizmet alımlarında açık ihale usulünü uygulayacağını bildirdi. Sayıştay ise sonuç değerlendirmesinde görüşünü korudu. Proje hazırlama işlerinin, Kamu İhale Kanunu'nun öngördüğü temel ilkeler doğrultusunda ihale yoluyla yaptırılması gerektiğini kaydetti.
