Eylül 1949'da Marmara'yı vuran sel, Tuzla–Gebze demiryolunda ağır hasar bıraktı. Çayırova'da hat kontrolörlüğü de yapan istasyon memuru Ali Kılıç, bulunduğu bina sel suyuyla sürüklenirken hayatını kaybetti. Memurun yardım çağrısı üzerine yola çıkan lokomotif de Çayırova yakınlarında devrildi, can kaybı ve ağır yaralılar oldu. Dönemin gazete arşivlerine dayanan bu haber, unutulmuş bir Çayırova felaketini gün yüzüne çıkarıyor.
Son günlerde Kocaeli'yi etkisi altına alan sağanak, sel ve taşkınlar, birçok noktada günlük yaşamı olumsuz etkiledi. Kocaeli'de heyelan nedeniyle ana arterler ulaşıma kapandı, debisi yükselen bir derenin üzerindeki köprü çöktü. Dere yataklarının taşması ve altyapının yetersiz kalması, bir kez daha bölge halkının gündemine oturdu.
Bu tablo, Çayırova'nın hafızasında neredeyse hiç yer almayan bir felaketi gün yüzüne çıkardı. Dönemin gazete arşivleri, Eylül 1949'da aynı coğrafyada benzer bir aşırı yağış ve sel yaşandığını gösteriyor. O günlerde Çayırova istasyonunun binası, içindeki memurla birlikte sel suyuna kapılıp yaklaşık 200 metre sürüklendi. Memurun yardım çağrısıyla yola çıkan lokomotif de Çayırova yakınlarında devrildi.
41Havadis olarak 9 Eylül 1949 tarihli gazete sayfalarını inceledik.Arşivlerde kalan bu olayı kaynaklarıyla birlikte aktarıyoruz.
Eylül 1949'un ilk haftasında Marmara'ya üç gün boyunca aralıksız yağmur yağdı. Selin vurduğu yerlerden biri, bugünkü Çayırova'yı da içine alan Tuzla–Gebze demiryolu hattı oldu. 9 Eylül 1949 tarihli İstanbul gazeteleri, bölgede iki ayrı facianın yaşandığını yazdı.
Yağmur felakete dönüştü
Dönemin gazetelerine göre yağmur, olay günlerinde şiddetini iyice artırdı. Kocaeli ile Tuzla arasındaki geniş arazi suyla doldu, bazı köprüler yıkıldı ya da kaydı. Hat ağır hasar gördü ve Ankara–İstanbul bağlantısı kesildi. Gebze ile Dil iskelesi arasındaki bölümde de ciddi tahribat oldu.
İzmit'te yağmur 36 saat boyunca durmadı. Şehirde 400'ü aşkın evin alt katını su bastı. Gemlik'te sel birkaç kişiyi sürükledi, ilçede iki beton köprü yıkıldı.
Çayırova istasyonunda son telefon
Faciaların merkezi Çayırova istasyonuydu. Gebze ile Tuzla arasındaki telefon hatları selden kesilmişti. Yalnızca Çayırova istasyonuyla konuşulabiliyordu. Hat kontrolörlüğü görevini de yürüten istasyon memuru Ali Kılıç, gece saat 23.30'da durumu bildirdi.
Vakit gazetesinin aktardığına göre Kılıç'ın telefondaki son sözleri şöyleydi: "Azgın sulara gömülüyorum, bina devriliyor, imdat!" Birkaç saniye sonra istasyon binası yerinden söküldü ve yaklaşık 200 metre sürüklendi. Ali Kılıç boğuldu. Tasvir gazetesi ise kulübenin, içindeki bekçiyle birlikte denize sürüklendiğini yazdı. O gün Kılıç'ın akıbeti henüz kesin değildi.
Yardıma giden lokomotif devrildi
Kılıç'ın çağrısı üzerine Gebze'den bir lokomotif yola çıktı. Gazetelerin aktardığına göre lokomotifte katar şefi Talât, Gebze istasyon şefi Sabri, makinist Zihni ve ateşçi Adil vardı. Lokomotif, hattın 42. kilometresine kadar sorunsuz ilerledi. Ardından Çayırova yakınlarındaki Memişoğlu mevkiinde sola yattı ve uçuruma yuvarlandı.
Vakit'e göre üç kişi kendini dışarı atarak ölümden döndü ama ağır yaralandı. Bir kişi hayatını kaybetti.
Toplam kayıp ne kadar?
Gazete taramalarına göre Çayırova'daki iki olayda en az iki kişi hayatını kaybetti ve üç kişi ağır yaralandı. Bölgenin tamamındaki kesin can kaybı sayısı henüz tespit edilemedi. Gemlik'te sel ilçeye ceset sürükledi ve çevredeki kayıplar bu sayıya dahil değil.
Hat günlerce onarıldı
Devlet Demiryolları ekipleri Tuzla ile Çayırova arasındaki 3 kilometrelik hattı onarmaya çalıştı. Devam eden yağmur çalışmayı zorlaştırdı: hattın bir kısmı düzeltilirken diğer kısmı suyun gücüyle yeniden bozuldu. Haydarpaşa–Ankara hattının 10 Eylül akşamına kadar açılması bekleniyordu.
Çayırova'nın bugünkü tren istasyonunun 1954'te hizmete girdiği kayıtlarda yer alıyor. 1949'da sözü edilen yapının daha eski ve küçük bir istasyon ya da gişe binası olduğu anlaşılıyor.
Kaynaklar: Vakit (9 ve 10 Eylül 1949), Tasvir (9 Eylül 1949), Vatan ve Son Posta manşet özetleri (9 Eylül 1949),
